28/4/15

MT ( TT)...

Mười tám tuổi Kha rời làng xuống phố. Bỏ lại người cha u buồn và bàn tay bà già nua nhưng ấm áp thường cầm khăn bông lau khô đầu Kha trong những mùa xưa cũ. Bà già lắm rồi chỉ ngồi ở góc giường nhìn ra ngõ đã thấy đời mờ ảo như sương như khói. Tuổi già bất lực với mọi khoảng cách không gian và thời gian nên quê hương bỗng xa vời vợi. Bà người miển biển theo ông trôi dạt về miền Trung du thì dừng lại cắm đất làm nhà. Những đứa con lần lượt ra đời, mấy chục năm trời thoi đưa thấm thoắt. Đến lúc ngoảnh lại tìm một tiếng hò vọng từ ký ức tuổi thơ thì chân chậm mắt mờ, ngó lũy tre đầu làng mà tưởng như ngăn sông cách biệt. Suốt bao năm nay bà chỉ mong ngóng được một lần về thăm lại quê nhà. Nhưng luôn có cả trăm ngàn lý do ghìm chặt chân bà. Nào thì Kha còn quá nhỏ, ruộng đồng không ai chăm, nghe đâu bảo mới có vụ lật xe khách Bắc - Nam cả trăm người gặp nạn, mấy tháng nay trở trời cái lưng đau buốt, xương khớp giờ rời rạc như củ lạc khô chả biết gục xuống lúc nào nên đi sợ không đến, mà đến rồi lại sợ không về bên Kha được, Mà biết họ hàng còn sống hay không, mấy chục năm chả có tung tích gì về họ...Quê hương như món nợ chẳng ai thúc giục mà cứ đeo đẳng trong tâm hồn mỗi con người. Cái món nợ càng trả càng đầy, càng vay càng thiếu, tuyệt nhiên không thể nào sòng phẳng. Ấy vậy mà bà từng mong Kha sẽ ly khai với quê hương và những ký ức đau buồn. Bà ơi món nợ này nặng lắm, đâu phải muốn buông là buông được đâu bà...

Người bạn đầu tiên của Kha ở thành phố này là Du. Hôm Kha đi tìm nhà trọ gặp Du ngồi ăn mì tôm dưới giàn râu rồng, Du xừa xuýt xa vì tô mì tôm cay nóng vừa giơ tay chỉ giúp Kha hướng nhà bà chủ. Hôm mới chuyển đến, Du chỉ hàng chữ đỏ chói " Cẩn thận trộm cắp " được viết ngay ngắn ngoài cổng trọ. Kha cười, nghĩ mình thì có gì mà mất. Cái ý nghĩ ấy chưa kịp đặt bật ra thành lời thì Du đã co chân đạp xe vèo qua mặt Kha, khéo léo lách qua cổng trọ. Ấn tượng đầu tiên về Du là vai bạn gầy quá và lưng áo thì lấm tấm mốc đen. Thanh xuân của Du đượm mùi mì tôm và suốt ngày nai lưng ra học, đến tối thì đi trực. Những hôm rãnh rỗi hiếm hoi Du dẫn Kha nhảy lên xe buýt đến bệnh viện tâm thần từ mờ sớm. Tại đây luôn có một nhóm bạn trẻ chờ sẵn, tất cả góp tiền cùng đi chợ và nấu cháo phát cho bệnh nhân ngay tại viện. Một lần nhìn bệnh nhân tâm thần ôm đống giấy lộn tưởng đang ôm bọc tiền sung sướng cười hềnh hệch, Du bảo :

- Cậu nghĩ gì khi người có vấn đề tâm thần ngày càng nhiều? Kha chậc lưỡi

- Không phải sẽ tốt cho những bác dĩ chuyên khoa tâm thần như cậu sau khi ra trường sao?

- Tốt ư? Biết đâu trong số bệnh nhân ấy lại có tớ và cậu đấy. Càng nhiều người mắc bệnh càng cho thấy sự bất lực của xã hội. Khi phải vào bệnh viện đó là giải pháp cuối cùng.

Nhiều năm về sau mỗi khi nhốt mình trong phòng buồn chán và bế tắc., Kha hay nhớ về cuộc trò chuyện với Du hôm đó. Du là chàng trai suốt tám năm sống trung thành với mì tôm để dành tiền cho việc học. Sau sáu năm học xong đại học y, Du vừa đi làm vừa tiếp tục học định hướng chuyên khoa tâm thần, Kha ít gặp Du hơn vì cuộc sống cứ cuốn Kha đi xa quá. Công việc thay đổi liên tục, không có công việc nào thực sự phù hợp với Kha. Cứ tưởng cố gắng gù lưng đèn sách thi cho bằng được vào trường đại học mà mình mơ ước thì cả phẩn đời còn lại sẽ sống với đam mê. Nhưng thời buổi này mấy ai ra trường mà được làm đúng nghề mình học. Người học sư phạm thì về hội văn học nghệ thuật tỉnh làm còn người học văn hóa nghệ thuật lại đứng trên bục giảng dạy giáo dục công dân. Cũng có khi người học du lịch về làm thủ thư, còn người học khoa thư viện lại đi làm hướng dẫn viên du lịch. Tất cả là con xúc xắc trong trò chơi quyền hành và sức mạnh của tiền bạc. Du từng bảo :

- Làm nghề y như tớ sợ nhất là chữa không đúng bệnh. Cơn đau ở chỗ này lại gí dao mổ vào chỗ khác hoặc bệnh cần thuốc này lại kê đơn thuốc khác. Y như cái sự học và hành của chúng ta. Chỗ cần cải cách thì không cải cách. Chỗ không cần thì lại khẩn trương, tốn kém.

- Cậu nghĩ gì về những hạt giống bị gieo nhầm loại đất?

- Thì sẽ mọc lên những thân cây còi cọc, bệnh tật. Hoặc chúng không đơm hoa kết trái. Hoặc hoa trái sẽ không còn mang đúng hương vị giống loài. Mà cũng có thể nó sẽ chết dần mòn.

Kha cũng thấy mình bị gieo nhầm. Ba năm ra khỏi trường sư phạm với tấm bằng loại giỏi, vậy mà Kha không xin nổi một suất dạy hợp đồng nên đành phải làm nhiều công việc khác nhau. Ban đầu thì cùng các cử nhân sư phạm khác định bụng mở một chuỗi siêu thị nhỏ lẻ cung cấp thực phẩm đến từng ngõ ngách. Nói cho oai thế thôi, chứ cái quy mô của một chuỗi siêu thị chỉ dừng lại ở một quán nhỏ bán đủ thứ từ đồ khô đến đồ tươi sống, từ mấy thùng bánh mì, sạp rau xanh cho đến đồ hải sản... Hồ hởi vạch ra bao nhiêu kế hoạch chi tiết, ấy vậy mà tồn tại được vài tháng thì giải tán. Lỗ thì đã lỗ nhiều rồi, ế mấy thùng mì, vài mớ rau, ít đồ tươi sống thì gọi nhau tập trung nhậu giải đen. Còn cái xe máy cà tàng mua chợ đồ cũ đường Xuân Thủy dùng để đi lấy hàng , cái cân bàn và đủ bộ dao thớt thì không biết phải chia nhau làm sao nên đùa rằng đợi đứa nào cưới trước thì cho làm của hồi môn. Sau đó từng ấy đứa tách nhau ra kiếm việc mưu sinh.Kha xin vào làm biên tập trong một nhà sách tư nhân. Công việc áp lực, lương không đủ chi tiêu nhưng đó không phải là lý do Kha bỏ việc sau một năm vùi đầu vào chữ nghĩa. Bi kịch nằm ở chỗ Kha tự trọng quá. Kha thấy mình nhận lượng của người ta mà làm không đúng chuyên môn, hiệu quả công việc không cao. Vậy là tự nhiên Kha thấy mình không phải thằng tử tế, cộng thêm sự buồn chán của một người thất thế nên lầm lũi từ bỏ sự ổn định khắc nghiệt ấy. Kha xin làm chân ship hàng cho một siêu thị. Công việc rong ruổi nắng nôi cực nhọc nhưng tâm thanh thản, đơn giản vì cái nghề này không cần học qua trường lớp, ai làm cũng được miễn là cố gắng. Kha cầm đống tiền của người ta trả thấy không phải lăn tăn. Chỉ đêm về nghe mơ hồ tiếng trường lớp rỗn rã trong tim mới thấy lòng hoang hoải đến nhường nào. Kha nhớ một đám trẻ con nào đó trong mường tượng. Đó có thể là những đứa trẻ trong lớp Kha từng làm giáo sinh thực tập ở một tỉnh miền núi nghèo. Ngày 20.11 chúng cầm những bông hoa giấy tự vẽ tự gập nhăn nhúm đến bên bẽn lẽn tặng thầy. Chúng đến trường bằng chiếc quần nhăn như lò xo và gấu áo còn nguyên vết buồn khô khốc. Tiếng chúng cười giòn tan vỡ trong ký ức Kha những mảnh vụn ngọt ngào. Đôi lúc Kha bắt gặp hình ảnh mình của những ngày thơ bé. Ngồi thu lu trong xó lớp nghĩ về một chấm đen khắc khoải trên nên trời biến động. Có những tâm hồn non nớt cần được nâng đỡ. Có những nỗi đau cần được xoa dịu. Kha muốn đến bên chúng mà không làm sao đến được. Mỗi năm có quá nhiều giáo viên ra trường nên một suất dạy trên miền núi cũng được tính bằng số tiền không hề nhỏ. Mọi đam mê đều phải trả giá. Không phải cứ muốn trao yêu thương là chỉ việc sống và trao.

Kha nhận được tin bà mất trong một buổi sáng trời thành phố bỗng nhiên rất đẹp. Nắng vàng vỏ chanh chín, nắng thơm mùi hương chanh trên suốt dọc đường về. Bà đã ngủ một giấc dài không tỉnh dậy nữa, khép mi lại những ký ức đau buồn. Kha mong bà đừng mang chúng theo về thế giới bên kia. Sống cả một đời mới thấy nỗi đau càng lớn thì hình hài càng nhỏ lại. Bà nằm đó nhỏ bé như một đứa trẻ nhưng lại mang vác nỗi đau lớn hơn cả phần mộ của mình. Giờ thì thân xác bà nhẹ bẫng nên có thể bay về thăm lại cố hương. Quê Kha có tục chèo đò đưa người quá cố qua sông về miền cực lạc, nơi ấy có mẹ và biết bao người chìm trong biển lửa năm xưa. Tất cả đã ra đi chỉ để lại ngọn lửa cháy phừng phừng trong tân thức của Kha. Đã có lần Kha kể cho Du nghe những tiếng vọng từ tuổi thơ mình. Du nói đó là triệu chứng của một căn bệnh chứ nó không đơn thuần là ký ức. Kha cười chỉ nghĩ vì Du là bác sĩ nên nhìn đâu cũng thấy bệnh nhân. Kha không nhớ những đêm mộng du, tỉnh dậy đứng giữa sân xóm trọ ngửa cổ nhìn trời chờ đợi một cơn mưa. Cho đến khi Du dẫn vào phòng kéo chăn ngồi trông cho ngủ tiếp. Sáng dậy Kha kêu mỏi cổ, tuyệt nhiên không nhớ mình suýt chết lạnh vì ngấm sương đêm.

Bà mất, Kha ít trở về quê nhà hơn. Nói đúng hơn đó là sự chạy trốn, Kha sợ bắt gặp hình ảnh mình trong tương lai chính ở dáng bố ngồi bất động. Ở lại thành phố, trong nhiều năm chờ đợi thi công chức, Kha cũng đã kịp lấy bằng thạc sĩ loại giỏi. Năm nào cũng làm hồ sơ toát mồ hôi nhưng thi cứ thi, chỉ tiêu đặt ra cho đông vui chứ mọi chuyện đã đâu vào đấy. Nhiều buổi sáng chán chường tỉnh giấc Kha không muốn dậy mở cửa, không muốn làm bất cừ việc gì bởi lòng đã thôi tha thiết. Kha nghĩ không biết mình sống vì điều gì, kể mà chết luôn tại giây phút này cũng chẳng hề nuối tiếc. Lòng Kha như tán cây trụi lá đã chẳng thể che chở cho thân xác của mình. Kha nhớ về biển lửa, nhớ chân trời thiếu hụt những viền xanh, nhớ cánh đồng mùa hạn vết nứt như rễ cây tua tủa bám riết ăn sâu vào ngày tháng. Nhớ cả xấp tiền nhăn nheo bố cầm về sau mỗi đợt đi chặt gỗ thuê. Kha nhìn tuổi trẻ mình chẳng khác gì những thân cây bị đốn. Trải qua bao cằn cỗi, nhọc nhằn mới nuôi nổi đam mê xanh màu lá. Vậy mà những tán cây chưa kịp dâng hương cho đời bằng mùa hoa thơm, quả ngọt thì những nhát rìu đã mạnh tay giáng xuống.

Có lẽ Du đã nhìn thấy hậu quả của những sự tàn phá ấy trong những thân phận không tìm thấy lối thoát, những đam mê đi lạc. Những nỗi niềm đơn độc không một cõi đi về. Kha chỉ là một người trẻ lạc lối giữa trăm nghìn khuôn mặt đang dần gục xuống. Du chẳng còn biết làm gì khác ngoài đợi họ trong phòng khám. Để vực họ dậy . Nhưng không phải lúc nào người ta cũng tìm đến nơi Du. Hoặc là tìm đến quá muộn nên Du chẳng biết làm gì hơn ngoài việc nhìn họ làm đau mình và làm đau người khác. Căn bệnh loạn thần đáng sợ như một thứ vi rút truyền nhiễm trong môi trường ô nhiễm. Còn Kha thì như chấm đen giữa nền trời biến động.

Sáng nay Du đến phòng khám khá sớm. Anh mở cửa sổ nhìn xuống đường chỉ thấy những thân cây đang héo rũ. Mấy ngày nay phòng khám tâm thần quá tải, dịp nghỉ hè là lúc thích hợp để cha mẹ đưa con em mình đến khám. Du về làm việc ở đây đã mấy năm nhưng vẫn không quen được cảm giác khi tiếp xúc với những cái đầu đang đầy dẫn những ý nghĩ tiêu cực. Sô bệnh nhân loạn thần ngày càng trẻ hóa và Du cứ tự hỏi cái gì? Là cái gì đã khiến tâm hồn chúng chết trước cả thể xác này? Để mỗi sáng đến viện Du đều thấy bước chân nặng nề hơn bởi nỗi lo sợ có thể một bệnh nhân nào đó sẽ không tái khám như đã hẹn. Và như thế có nghĩa Du bất lực nên đã không thể cứu vớt được một tâm hồn. Du mải nghĩ ngợi mà quên mất đã đến giờ làm việc. Cho đến khi có tiếng gõ cửa mới giật mình quay lại. Bệnh nhân đầu tiên đẩy cửa bước vào. Du thảng thốt ghìm một tiếng kêu trong cô họng Kha ơi!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét